به گزارش خبرگزاري فارس از كرمانشاه به نقل از سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان كرمانشاه، در راستاي حفاظت از آثار تاريخي و طبيعي، حفظ منابع بكر طبيعي و خدادادي و به‌ منظور جذب گردشگران علاقه‌مند به طبيعت و تاريخ، سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان كرمانشاه اين اثر ارزشمند طبيعي را در فهرست آثار ملي كشور ثبت كرد.
«چشمه بل» در شمال غربي استان كرمانشاه و در فاصله 14 كيلومتري از شهر نودشه در كنار بقعه سيد عبيد‌اله منتسب به برادر امام رضا (ع) قرار دارد كه در بين اهالي منطقه به كوسه هجيج شهرت داشته و از جايگاه ويژه‌اي برخوردار است به ‌طوري‌ كه مردم بومي علاوه بر حفظ و نگهداري به احترام اين مكان مذهبي، ميهمانان را با آغوش باز پذيرا شده و خدمات مختلفي از جمله اسكان و پذيرايي را به‌ صورت رايگان ارائه مي‌كنند.
3 هزار ليتر در ثانيه آب‌دهي اين چشمه است كه پس از جوشش از يك دهانه غار مانند و پس از طي قريب به 200 متر با شيب تند به رودخانه سيروان ريخته و روانه كشور عراق مي‌شود.
آب پس از جوشش از دو دريچه كه يكي از آنها در حدود دو متر قطر دارد و بيش از نصف لوله را پر كرده با سرعت زياد به سمت رودخانه جريان يافته و دريچه ديگر كه كمي از دريچه اولي كوچك‌تر است به ارتفاع نيم متر سهم خود را از آب چشمه‌جوشان بل گرفته و به سمت رودخانه هدايت مي كند.
اين چشمه كه براساس بررسي‌هاي به ‌عمل آمده چشمه آب معدني است در كنار شاخه اصلي رودخانه سيروان در نزديكي‌ روستاي هجيج واقع شده و با توجه به اينكه در اورامان قديم استفاده از آب چشمه‌‌ها و رودبارها به‌ عنوان آسياب آبي مرسوم بوده، يكي از معروف‌ترين آسياب‌هاي آبي منطقه آسياب چشمه بل بوده است.

منبع : انجمن شوکای کرمانشاه ( امیر )

مختصر توضيحي در مورد اورامان ، رودخانه سيروان ، چشمه بل

ما هر ساله چندين بار عازم مناطق اورامانات مي شويم هر بار براي فتح قله ايي : كه ممكنه شاهو ،‌تخت سان ، تته و ژالاني ، دالاني ، كوسالان ، ئه وه لان و … باشد اما هنوز از مناظر ديدني آن سير نشده ايم . هميشه به دوستان مي گويم خداوند به بعضي از شهرها كوههايي بخشيده همانند دماوند ، علم كوه ، سبلان و ... اما به ما هم لطف كرده قله شاهو را در كنار مناطق ديدني و روستاهاي زيباي آن به ما بخشيده كه در كنارمان قرار گرفته آن را به هيچ كدام از كوههاي  مرتفع ايران عوض نمي كنم .

اورامان یا هورامان از دو بخش «اهورا» و «مان» به معنى خانه، جایگاه و سرزمین تشكیل شده است. پس اورامان یعنى سرزمین اهورایى و جایگاه اهورا مزدا.
هور» معنى دیگرى هم دارد. هور در اوستا به معنى خورشید است. هورامان را مى‌توان جایگاه خورشید هم معنى كرد

  جنوب شرقي شهر مریوان روستایى به نام «اورامانات تخت» قرار دارد .معمارى اورامانات و سرسبزى این منطقه كوهستانى رویاى پله‌هایى به سمت بهشت را متصور مى‌كند.
خانه‌هاى این روستا با سنگ و اغلب به صورت خشكه و به صورت پلكانى ساخته شده است.
مردم منطقه معتقدند اورامانات تخت زمانى شهرى بزرگ بوده و مركزیتى خاص داشته به همین دلیل از آن به عنوان تخت یا مركز (حكومت) ناحیه‌اى اورامان یاد مى‌كرده‌اند.

هورامان روستاي پلكاني با 1140خانوار و 4926 نفر جمعيت واقع در استان كردستان است اين دهستان از سمت غرب با كشور عراق و از سمت جنوب به شهرستان پاوه و قله شاهو و از طرف شمال به شهرستان مريوان  و از طرف شرق به  شهرستان سنندج ختم مي شود . اين منطقه يك منطقه كوهستاني و مرتفعي است كه قله مشهور شاهو بلندترین قله کردستان به ارتفاع 3390متر در آن قرار  دارد و همچنين قله هايي مانند تخت سان و... .

آب و هواي اين منطقه در زمستان بسيار سرد ولي در عوض تابستان خيلي هواي خنك و دلنشيني دارد .

اين منطقه بر خلاف كوههاي شهرستان مريوان پوشش جنگلي ( بلوط) چنداني ندارد اما جنگلهاي پراكنده اي در بعضي از پايكوهها ديده مي شود به مانند : جنگلهاي دامنه شرقي شاهو و ... .

جنگل دامنه شرقي شاهو عمدتا در مسير جاده پاوه به كامياران است جنگلها از نزديكي روستاي داريان شروع شده و به طرف شرق تا حوالي  روستاي ديدني پالنگان ادامه دارد روستاي اسپريز كه در دل اين جنگل قرار گرفته و مقبره پيراسماعيل نيز در آنجا واقع شده است . شايان ذكر است باغهاي گردو و انار و همچنين انگورآنچنان  منظره اي به كوههاي بدون جنگل بخشيده است كه از نماي دور جنگل نابي مي بيني . وقتي در اينجا اشاره مي كنيم كه باغها در كوهها است تعجب نكنيد چون در اين منطقه دشت و زمين پست وجود ندارد و همين باعث وجود دره هاي عميق و ديواره هاي صاف شده است كه صفت صعب العبوري را به منطقه بخشيده است . اگر با چشم خود ببيني كه چگونه سراشيبي ها را به زمين تبديل كرده اند آن وقت به سخت كوشي آنها ايمان مي آوري .

اين منطقه با لهجه ي اورامي ( هورامي ) صحبت مي كنند كه شاخه اي از زبان كردي مي باشد .

مردم هورامان از قديم الايام از لحاظ اقتصادي خودكفا بودند حتي تقريبا تمام آن چيزهايي كه لازم داشتند خودشان مي ساختند به عنوان مثال : ساختن دندانهاي مصنوعي از چوب درختان ،‌ صنايع دستي اورامان پيشينه اي خيلي زيادي دارد لباس فه ره نجي براي زمستان و كفش كلاش (گيوه) و لباس رانك و چوخه براي تابستان بهترين هايي هستند كه مي توان از ميان صنايع دستي آنان انتخاب كرد .

رودخانه سیروان
سیروان مهمترین و معروفترین رودخانه ناحیه اورامان می‌باشد و مسیر نسبتاً طولانی و پر پیچ و خمی دارد . این رودخانه در بخش غربی و شمال غربی اورامان قرار گرفته است . بخش اعظم آب رودخانه سیروان از چشمه‌‌های دامنه شرقی و غربی شاهو ، دامنه جنوبی و غربی كوسالان ، دامنه جنوبی دالانی و دامنه های آتشگاه و ماكوان تامین می‌گردد . به علت عرض كم امكان قایق رانی در سیروان وجود ندارد .سیروان منطقه اورامان را به دو بخش تقسیم نموده است و تنها راه ارتباطی مهم بین این دو بخش پل دوآب در حدود 25 كیلومتری شمال غربی پاوه می‌باشد .در كناره شمالی سیروان مقبره سلطان اسحاق در نزدیكی روستای شیرخان واقع شده است . سیروان بعد از طی مسیری طولانی با رودخانه لیلی تلاقی پیدا كرده و وارد كردستان عراق می‌شود. تأسیس مجتمع پرورش ماهیان سرد آبى (قزل آلا) واقع در ۴۵كیلومترى كامیاران ـ مریوان در بستر رودخانه سیروان با ظرفیت ۵۶۴ تن در سال بزرگترین مجتمع سردآبى كشور به شمار مى آید و به جذابیت منطقه افزوده است.

چشمه بل

این چشمه یه چشمه آب معدنی هست که در منطقه اورامانات واقع شده . که در کنار شاخه اصلی رود سیروان و در نزديكي روستاي هجیج واقع شده . در قدیم که استفاده از آسیاب آبی در منطقه اورامانات رواج داشته این چشمه هم بی نصیب نمونده و یکی از معروفترین آسیاب ها متعلق به همین چشمه است . البته هنوز هم بعضي ها این آسیاب رو آسیاب بل نامگذاری میکنن . از جذابیت های این چشمه که 35 کیلومتر با پاوه فاصله داره گذر جاده مریوان - پاوه از کنارش است این جاده از روستاهای زیبای ورا و داریان میگذرد . جالب اینجاست که این چشمه از پر آب ترین چشمه های منطقه اورامانه که آب قابل توجهی هم با فشار فوق العاده زیاد ازش بیرون می آید . یه نکته جالب دیگه اینکه جاده و مسیر چشمه در مسیری معروف به اورامان تخت قرار گرفته که مناظره فوق العاده اون میشه به کوه دالانی و کوه سلامحالان و بخش شرقی و شمالی شاهو و از همه زیباتر به روخانه سیروان در اون بخش اشاره کرد .