گياهي پايا و بلند به ارتفاع 30 تا 80 سانتيمتر كه ساقه ي ضخيم ، استوانه اي و بدون برگ با انشعابات فراهم ا ست . برگ هاي آن بريده و ريش مانند و گل هاي زرد و مجتمع با چترهاي 1200 پرتو كه ميوه ي پهن و بيضي شكل دارد و در كوه هاي كردستان مركزي و جنوبي ، انتشار جغرافيايي وسيع دارد . در كوه هاي البرز و خراسان شمالي نيز يافت ميشود . از تيغ زدن به ريشه و ساقه ي آن شيرابه اي به نام انغوزه به دست مي آيدكه به خارج صادر ميشود و بهترين درمان سينه درد و ضد صرفه است كه به صورت خيساندن در آب به اندازه ي فندق در يك استكان آب نيم ساعت خيسانده و آب آن را غرغره مي كنيم تا خلط را دفع و گلو ضدعفوني شود زيرا اثر باكتري زدايي و ضدقارچي دارد . جوشانده برگ ها و تخم آن اثر ضدعفوني كننده داشته وبراي شستشوي زخم از آن استفاده مي كنند . جوشانده ي تخم هاي آن با گل شقايق " هر كدام 5 گرم " در يك ليتر آب با خوردن هر روز يك استكان از اين جوشانده براي تقويت اعصاب و بي خوابي بسيار نافع و آزموده در كتاب صيدنه ابوريحان جوشانده برگ هاي ترشك و انغوزه " هر كدام 10 گرم " براي دفع رماتيسم و آماس كليه و مجاري ادراري عنوان شده كه هر روز يك استكان از جوشانده بايد ناشتا نوشيده شود .
گونه اي از كما را در كردستان به ويژه در اورامانات " به ره زا " مي گويند كه حاوي اسانس هاي خوشبو بوده و خوردني است و خواب آور مي باشد و درمان درد معده و روده و ميگرن است
عكس هايي از زه رده كه ما ( اولين عكس كوههاي شاهو ـ دومين عكس هم كوه سلطان )


منبع : ويژه نامه خبري زيست محيطي چيا مريوان