عکس : جنگل های منطقه سرشیو مریوان

در میان جنگلهای شهرستان مریوان درختی وجود دارد که آن را پسته وحشی یا بنه می‏نامند که نام علمی آن Pistaciaatlantica بوده و در زبان محلی به آن ( داره بن ) یا  ( داره قه زوان ) گفته می‏شود . بنه درختی مقاوم است که از اهمیت زیادی برخوردار بوده و فایده های بسیار زیادی دارد  و بر خلاف درختان جنگل های شمال ایران که تولید اصلی آنها چوب است ، جنگل های غرب ايران (استان کردستان) بارزترين توليدشان محصولات فرعی است . گونه ی بنه هرچند به دلیل واقع شدن در مناطق خشک و نیمه خشک کشور ، فاقد چوب لواری است ؛ یکی از معدود گونه هایی است که با نرمش اکولوژی فراوان ، سازگاری خود را به بیشتر اقلیم ها به جز مناطق مرطوب خزری ، با دیر زیستی تحسین برانگیزی در اطرافی ترین شرایط آب و هوایی 25- تا 45+ درجه ی سانتی گراد را از خود نشان داده است

مدارک تاریخی مبدأ پسته را قلمرو فرهنگی ایران و بنه را سرزمین مادها در دامنه ی کوهای زاگرس نام برده اند . به طوری که فیثاغورث (قبل از میلاد) در سفرنامه ای که به او منسوب است و به دوره ی هخامنشینیان مربوط می باشد از رویش درختان بنه در سرزمین مادها سخن به میان آورده است و از طرفی به استناد مدارک و تحقیقات علمی تأیید می کنند که از حدود 5500 سال پیش که زاگرس را ساوان پوشانده بود به جنگل های بلوط و بنه مبدل شده است ..

 بنه درختی دیرزیست است و در شرایط مناسب تا 500 سال و یا حتی بیشتر عمر می کند . از میوه این درخت که به آن ( قَزوان ) می گویند برای موارد دارویی دستگاه گوارش و همچنین خوشبو کردن دوغ و روغن های حیوانی و در درست کردن ترشیجات استفاده می شود . درخت بنه منبع تولید شیره سقز است . سقز صمغی به رنگ سبز خیلی روشن ، غلیظ و بسیار چسبنده است که استفاده دارویی فراوان داشته و به عنوان یک ملین قوی در درمان یبوست و درمان ناراحتی های گوارشی استفاده میشود . 25 تا 30 درصد از شیره سقز حاوی روغن پرارزش و صنعتی تربانتین است که کاربردهای فراوانی در صنعت دارد . علاوه بر این از شیره سقز در تهیه آدامس ، عطر ، خوشبوکننده ها ، حشره کش ها و در صنعت داروسازی در تهیه نرم کننده ها و ضد عفونی کننده ها استفاده می‏شود . علاوه بر این در صنعت پلاستیک سازی ، تهیه واکس کفش و چرم و صنعت چاپ مورد استفاده قرار می گیرد . بعلت نبود صنایع تبدیلی مناسب ، اکثر سقز تولیدی در ایران به خارج از کشور صادر گردیده و به عنوان مواد پایه بسیاری از صنایع فوق الذکر بکار برده می شود . میزان سقز دهی درخت پسته متفاوت است که در شرایط مناسب و سالهای پرباران این میزان قابل تغییر است  .

               

               عکس : نحوه سقز گیری از درخت پسته وحشی ولی این گونه برداشت سقز  روشی کاملا ناصحیح است